ΔΙΕΚΔΙΚΟΥΜΕ ΙΣΧΥΡΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΕ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ,

ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΟΡΟΥΣ

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ

Έχοντας υπόψη το Κείμενο Δημόσιας Διαβούλευσης που δόθηκε στη δημοσιότητα από το Υπουργείο σας με τίτλο «Πρόγραμμα Καλλικράτης» και μετά από συζήτηση καταλήξαμε και ψηφίσαμε ομόφωνα να διεκδικήσουμε τα παρακάτω:

1.      Θεωρούμε αναγκαία τη διοικητική μεταρρύθμιση της χώρας με την προϋπόθεση ότι αυτή θα ανατρέπει τα σημερινά

δεδομένα και θα επιφέρει ριζικές τομές σε αυτοδιοικητική κατεύθυνση, με περιορισμό του κεντρικού κράτους σε επιτελικό ρόλο. Είναι απορίας άξιο πως γίνεται να προχωρούμε σε νέα διοικητική μεταρρύθμιση όταν ακόμα δεν έχει αποτιμηθεί η προηγούμενη που έγινε με το «Πρόγραμμα Καποδίστριας», ώστε να αξιοποιηθούν τα πορίσματα και να αποφευχθούν τα λάθη.

2.      Υπάρχει μεγάλη ασάφεια στο κείμενο για τις αρμοδιότητες που θα παραμείνουν στον σκληρό πυρήνα του κράτους και αυτές που θα μεταβιβαστούν στις αιρετές Περιφέρειες, στις Νομαρχίες που καταργούνται και εντάσσονται σε αυτές ως Περιφερειακά Διαμερίσματα, τις Μητροπολιτικές Αυτοδιοικήσεις και τους Δήμους. Για παράδειγμα από τις 600 περίπου αρμοδιότητες των Νομαρχών ποιες θα μεταβιβαστούν προς τις Περιφέρειες και ποιες προς τους Δήμους; Επίσης ο προληπτικός έλεγχος, που βεβαίως πρέπει να υπάρχει, δεν προσδιορίζεται πως δεν θα αναιρεί την αυτοτέλεια της Αυτοδιοίκησης και πως θα προστατεύονται τα δικαιώματα της κάθε βαθμίδας της από τυχόν αυθαιρεσίες.

3.      Ειδικότερα για την Μητροπολιτική Αυτοδιοίκηση που αναφέρεται για Αττική και Θεσσαλονίκη, ότι θα αντιμετωπιστεί με ειδικές ρυθμίσεις, τίθενται σημαντικά ζητήματα ως προς το ρόλο της. Είναι προφανές πως δεν χρειαζόμαστε ένα νέο γραφειοκρατικό μηχανισμό που θα περιπλέξει αλληλοκαλυπτόμενες αρμοδιότητες και θα συμβάλλει στην αναποτελεσματικότητα. Πως θα λειτουργούν συγκεκριμένα στην Αττική με αρμονικό τρόπο Δήμοι, Περιφερειακά Διαμερίσματα, Μητροπολιτική Αυτοδιοίκηση και Περιφέρεια;

4.      Ενώ είναι σαφής η πρόθεση, στο προς συζήτηση κείμενο, να ενισχυθούν οι αρμοδιότητες Δημάρχων, Περιφερειαρχών και γενικά των εκτελεστικών οργάνων, που μάλιστα πολλαπλασιάζονται, δεν συμβαίνει το ίδιο με τα Περιφερειακά και Δημοτικά Συμβούλια που είναι «θεωρητικά» τα ανώτερα όργανα ανα βαθμίδα αυτοδιοίκησης. Επίσης δεν κατοχυρώνονται επαρκώς η άμεση συμμετοχή των πολιτών, η διαβούλευση ως προϋπόθεση αποφάσεων και η διαφάνεια, δεν προβλέπεται η συμμετοχή μεμονωμένων υποψηφίων στις εκλογές κ.α.

5.      Στα παραπάνω κατατείνει και το εκλογικό σύστημα με το οποίο επαναφέρεται και σωστά το 50%+1 στην εκλογή Δημάρχων και Περιφερειαρχών, παραμένει όμως η πλειοψηφία των 3/5 σε όποιο συνδυασμό κερδίσει τις εκλογές, είτε στον πρώτο είτε στο δεύτερο γύρο. Απαραίτητη προϋπόθεση όμως για δημοκρατική λειτουργία, συναίνεση και γνήσια έκφραση της βούλησης των πολιτών είναι η καθιέρωση της απλής αναλογικής σε όλα τα επίπεδα, από την εκλογή των Περιφερειακών και Δημοτικών Συμβουλίων, μέχρι την αντιπροσώπευση σε οποιοδήποτε όργανο (ΤΕΔΚ, ΚΕΔΕ κλπ), συγκρότηση Δ.Σ. (Οργανισμών, Νομικών Προσώπων κλπ).

6.      Δεν γίνεται καμία αναφορά στα Τοπικά Συμβούλια Νέων που σήμερα καρκινοβατούν με ένα θεσμικό πλαίσιο που δεν τους δίνει ουσιαστικές αρμοδιότητες και ένα τρόπο εκλογής που αφήνει περιθώρια ελεγχόμενων εκλογικών διαδικασιών, αποκλεισμών και παρατυπιών. Επιβάλλεται άμεσα όλα αυτά να αλλάξουν ώστε τα ΤΟ.ΣΥ.Ν. να εκφράζουν πραγματικά τη νεολαία και να έχουν ουσιαστικό ρόλο στη λύση των προβλημάτων της. Επίσης να εξεταστεί το ενδεχόμενο, οι εκλογές για την ανάδειξή τους, να γίνονται παράλληλα με τις αυτοδιοικητικές σε ξεχωριστή κάλπη.

7.      Διαφωνούμε με τις επιβαλλόμενες και εσπευσμένες συνενώσεις Δήμων και μάλιστα με πιθανές μικροκομματικές επιλογές, που τους απομακρύνουν από τους πολίτες. Το ζήτημα αυτό πρέπει να προσεγγισθεί με μεγάλη προσοχή στη βάση της συναίνεσης και με επιστημονικά κριτήρια. Άλλωστε στην Ελλάδα ο μέσος όρος κατοίκων ανά Δήμο, μετά τον Καποδίστρια, είναι 10.800 κάτοικοι όταν στην Ευρώπη είναι 5.200 κάτοικοι.

8.      Ιδιαίτερα στη Β’ Αθήνας και Β’ Πειραιά δεν υπάρχει βία και άμεση ανάγκη για καμία συνένωση. Κάτι τέτοιο περισσότερα προβλήματα θα δημιουργήσει παρά θα λύσει. Αυτά θα είναι: το αχρείαστο οικονομικό κόστος, ο μεγάλος χρόνος προσαρμογής, η αξιοποίηση του προσωπικού και ο τρόπος συγχώνευσης υπηρεσιών – οργανισμών – νομικών προσώπων – δημοτικών επιχειρήσεων και οπωσδήποτε οι αντιδράσεις για την έδρα, το όνομα κ.α. Ο Δήμος μας είναι ο μεγαλύτερος στο λεκανοπέδιο, μετά την Αθήνα, σε πολεοδομικό ιστό (14.750 στρ.), με διοικητικά όρια 26.000 στρ. και πληθυσμό, απογραφής του 2001, 83.665 κατοίκους. Με βάση την τάση αύξησης των τελευταίων 10ετιών, αλλά και των τελευταίων ετών, στην απογραφή του 2011 ο πληθυσμός μας θα ξεπεράσει τις 95.000 και ο πραγματικός (γιατί πολλοί απογράφονται στο χωριό τους) τις 120.000. Με βάση την διαθέσιμη οικοδομήσιμη γη μάλιστα και τους ισχύοντες συντελεστές δόμησης, τις επόμενες δεκαετίες μπορεί να φτάσει τις 180 έως 200.000 κατοίκους. Πέρα από τα παραπάνω διαθέτει ικανό αριθμό εργαζομένων, οργανωμένες υπηρεσίες με Δ/νσεις Οικονομικών, Τεχνικών Υπηρεσιών, Πολεοδομίας, Καθαριότητας και Περιβάλλοντος κ.α., που έχουν διαπίστευση διαχείρισης προγραμμάτων του Δ’ ΚΠΣ και γενικά πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις που και στο κείμενο αναφέρονται ως απαραίτητες για την βιωσιμότητα των Δήμων και επιβεβαιώνουν ότι δεν επιβάλλεται η συνένωση της Γλυφάδας με άλλο Δήμο.

9.      Έντονα μας προβληματίζει, γιατί το κείμενο δίνει αυτή την αφορμή, η πιθανότητα οι Γενικές Διοικήσεις του κράτους που θα καθιερωθούν, να αναιρούν στην πράξη την αυτοτέλεια και τα δικαιώματα των αιρετών Αυτοδιοικήσεων. Για το λόγο αυτό χρειάζεται να διατυπωθεί με σαφήνεια στον επικείμενο Νόμο το πώς αυτό θα αποφευχθεί.

10.  Εκεί τέλος που τα πράγματα είναι ακόμα χειρότερα, ως προς την ασάφεια, στο προτεινόμενο «Πρόγραμμα Καλλικράτης», είναι στους οικονομικούς πόρους. Σήμερα, με βάση τα στοιχεία του προς διαβούλευση κειμένου, η Αυτοδιοίκηση διαχειρίζεται το 2,7% του ΑΕΠ, όταν στην Ευρωπαϊκή Ένωση το ποσοστό αυτό ξεπερνάει το 11%. Μάλιστα είναι γνωστό ότι πολλοί πόροι παρακρατούνται ή καθυστερούν υπέρμετρα μέχρι να αποδοθούν και να αξιοποιηθούν. Οι συνολικές παρακρατήσεις παλαιότερων ετών ξεπέρασαν το 1,5 δις€, ενώ για το 2009 έφτασαν τα 380 εκ. €.  Επομένως είναι απαραίτητο και συνταγματική επιταγή άλλωστε (άρθρο 102) να προσδιοριστούν επακριβώς οι οικονομικοί πόροι της Αυτοδιοίκησης ώστε άμεσα να φτάσουν στα Ευρωπαϊκά επίπεδα και μέσα στην πενταετία το 15% του ΑΕΠ. Επίσης πρέπει να θεσμοθετηθεί η αυτόματη εκταμίευσή τους στους Δήμους και στις Περιφέρειες.

Για όλα τα παραπάνω δηλώνουμε ότι θα αγωνιστούμε αποφασιστικά και είμαστε έτοιμοι να συμβάλλουμε δημιουργικά, μαζί με όσους συμφωνούν και ενδιαφέρονται, για μια πραγματική διοικητική ανασυγκρότηση με Δήμους και Περιφέρειες στην υπηρεσία των πολιτών.